Heykel Sanatında Asemblej /Assemblage Tekniği nedir?

Asemblej (Assemblage), geleneksel heykel veya resim tekniklerinin dışına çıkarak; hazır nesneleri, buluntu objeleri (found objects), sanayi parçalarını veya atık malzemeleri bir araya getirip monte ederek üç boyutlu bir sanat yapıtı oluşturma tekniğidir.

Terim, dilsel kökenini Fransızca "bir araya getirmek, toplamak" anlamına gelen assembler fiilinden alır. İki boyutlu kolaj (collage) tekniğinin, üç boyutlu uzama ve heykel disiplinine taşınmış hali olarak da tanımlanabilir.

Asemblej Sanatının Temel Özellikleri

Hazır Nesne (Ready-made) Kullanımı: Doğada bulunan (ağaç dalları, taşlar vb.) ya da insan eliyle üretilmiş (hurda metal, oyuncak, ahşap kasa, çark, kumaş vb.) malzemeler dönüştürülerek kullanılır.
Nesnenin Bağlamını Değiştirme: Günlük yaşamda belirli bir işleve sahip olan nesneler, asemblej yapıtı içinde orijinal işlevlerini yitirir ve sanatsal/kurgusal yeni bir anlam kazanır.
Malzeme Çeşitliliği ve Bağlantı Teknikleri: Parçalar birbirine kaynak, perçin, yapıştırma, vidalama veya telle bağlama gibi endüstriyel ve zanaatsal birleştirme yöntemleriyle tutturulur.

Tarihsel Gelişimi ve Temsilcileri

Asemblej, 20. yüzyılın başlarında sanatın "ne olduğu" ve "neyle yapılabileceği" yönündeki geleneksel kalıpların kırılmasıyla ortaya çıkmıştır:

Öncü Adımlar (KÜBİZM VE DADA): Pablo Picasso’nun 1912’de yaptığı Gitar rölyefi ve Marcel Duchamp’ın "Hazır-Nesne" (Ready-made) yaklaşımı (Örn: Bisiklet Tekerleği, 1913) asemblejin temellerini attı.
Terimin Kavramlaşması: "Asemblej" sözcüğü ilk kez 1950'lerde Jean Dubuffet tarafından kendi ürettiği kağıt, yaprak ve döküntü çalışmalara atıfta bulunmak için kullanıldı.
Akademik Kabul: 1961 yılında New York Modern Sanat Müzesi'nde (MoMA) düzenlenen "The Art of Assemblage" (Asemblej Sanatı) sergisi ile disiplin akademik ve kurumsal düzeyde resmen tescillendi.

Öne Çıkan Sanatçılar:

Louise Nevelson: Ahşap kutu ve parçaları siyah, beyaz veya altın rengine boyayıp birleştirerek oluşturduğu anıtsal duvar asemblejleriyle tanınır.
Joseph Cornell: Cam kapaklı ahşap kutuların içine buluntu objeler yerleştirerek yarattığı şiirsel ve düşsel düzenlemelerle bilinir.
Robert Rauschenberg: Resim ile asemblej arasındaki sınırı kaldıran ve doldurulmuş keçi gibi nesneler kullandığı "Combine" (Birleşik) yapıtlarıyla öncüdür.
Arman: Sanayi ürünlerini, müzik aletlerini veya çöpleri biriktirip bir araya getirdiği nesne birikimleriyle (Accumulation) asemblejin önemli temsilcilerindendir.