Asemblej (Assemblage): Atık malzemeler, buluntu objeler, sanayi parçaları, imal edilmiş parçalar veya farklı malzemelerin bir araya getirilerek üç boyutlu bir sanat yapıtı oluşturulması tekniği.
Armatür (İskelet/İç Strüktür): Kil, alçı veya balmumu gibi yumuşak ve şekil alabilir malzemelerin çökmesini engellemek için heykelin içine kurulan ahşap, tel veya metal taşıyıcı iskelet.Balbal: Türk-İslam öncesi Orta Asya mezar kültüründe, ölen kişinin anısına mezarı etrafına dikilen taş heykeller veya dikilitaşlar.Bozzetto: Bir heykel veya anıt tasarlanırken ana çalışmadan önce kilden veya wax/balmumundan yapılan küçük ölçekli ön model/taslak.Büst: İnsan vücudunun yalnızca baş, boyun ve göğüs/omuz kısmını temsil eden heykel türü.Cire Perdue (Kayıp Balmumu Tekniği): Metal (özellikle bronz/tunç) dökümünde kullanılan geleneksel yöntem. Balmumu modelin eritilerek kalıptan çıkarılması ve yerine erimiş metalin dökülmesi esasına dayanır.Döküm (Casting): Sıvı halde bulunan malzemenin (bronz, alçı, polyester, mermer tozu vb.) önceden hazırlanmış bir kalıba dökülerek sertleşmesi yoluyla heykel elde edilmesi yöntemi.Direnç/Eksiltme Yöntemi (Direct Carving): Taş, ahşap veya mermer gibi sert bir kütleden malzemenin yontularak eksiltilmesi ve formun ortaya çıkarılması süreci.Eksiltmeli Yöntem: Taş veya ahşap yontarak malzemenin azaltılması esasına dayanan üretim tekniği.Eklemeli Yöntem: Kil, çamur veya alçı gibi eklenerek biçimlendirilen gereçlerle form oluşturma tekniği.Figüratif Heykel: Gerçek dünyada var olan canlıları, özellikle insan ve hayvan formlarını betimleyen geleneksel veya modern heykel tarzı.Frontalite (Frontalism / Alınsallık): Heykelin ana aksının doğrudan ön cepheden bakılacak şekilde tasarlanması anlayışı (Örn: Antik Mısır ve Arkaik Yunan heykelleri).Hacim: Heykelin uzayda kapladığı üç boyutlu kütle veya sınırlandırılmış boşluk.İdol: Neolitik ve Tunç Çağı gibi erken dönemlerde üretilmiş, genellikle dinsel veya ritüelistik anlamlar taşıyan soyut ve küçük boyutlu taş/kil figürinler.İskelet: Yumuşak malzemelerin ağırlığını taşıması için hazırlanan iç yapı.Kabartma (Rölyef): Düz bir yüzey üzerinde formların belirli oranlarda öne çıkarılmasıyla elde edilen heykel türü. Yüksek Rölyef (Haut-relief) ve Alçak Rölyef (Bas-relief) olarak ikiye ayrılır.Kontrapost (Contrapposto): İnsan figürünün ağırlığının tek bir bacağa aktarıldığı, kalça ve omuzların karşıt yönlerde hafifçe burkulduğu dinamik duruş pozisyonu.Kuros (Kouros): Antik Yunan Arkaik dönemine ait, dik duruşlu, simetrik ve ayakta duran çıplak genç erkek heykeli.Maket / Model: Büyüklük, malzeme ve biçim bakımından son esere fikir vermek üzere hazırlanan küçük boyutlu ön tasarım.Modelaj (Modelasyon): Kil, plastilin veya bal mumu gibi elastik ve yoğrulabilir malzemelerle ekleme yapıp elle biçim vererek form oluşturma işlemi.Mulaj (Moulding): Bir nesnenin, figürün veya heykelin üzerinden alçı, silikon vb. malzemeler kullanılarak kalıp alma işlemi.Non-Figüratif (Soyut Heykel): Doğadaki nesnel ve figüratif formlara gönderme yapmayan, saf biçim, çizgi ve hacim dengelerine odaklanan heykel anlayışı.Patina: Metal (özellikle bronz ve bakır) heykellerin yüzeyinde zamanla veya kimyasal tepkimeler sonucunda oluşan yeşilimsi, kahverengimsi koruyucu oksit ve renk tabakası.Polikromi: Heykel yüzeylerinin birden fazla renkle boyanması veya farklı renkteki malzemelerin birlikte kullanılması.Rölyef: Bakınız KabartmaRötuş: Heykelin kalıptan çıkarıldıktan veya dökümü yapıldıktan sonra üzerindeki döküm çapaklarının, hataların ve pürüzlerin düzeltilmesi işlemi.Statik: Sanat yapıtında durğanlık, hareket hissi uyandırmayan dengeli yapı.Statuette (Figürin): Çok küçük boyutlu heykelcik.Tors (Torso): Başı, kolları ve bacakları bulunmayan, yalnızca gövdeden oluşan heykel yapıtı.Yontu: Taş, mermer veya ahşabın kesme ve kazıma yöntemleriyle biçimlendirilmesi veya genel anlamda heykel yapıtı. |